Τυφλή Όραση

2021-11-12

Οι μελέτες κατά τις οποίες παρέχονται στα υποκείμενα μόνο σύντομες οπτικές αναπαραστάσεις δείχνουν ότι αυτά επηρεάζονται από τις εικόνες ακόμα και όταν υποστηρίζουν ότι δεν τις είδαν. Τέτοιες υποσυνείδητες επιδράσεις υποδεικνύουν ότι τα πρώτα στάδια της οπτικής επεξεργασίας περιλαμβάνουν την ενεργοποίηση κάποιου προτύπου η σχήματος του περιγράμματος που παρουσιάζεται το οποίο ίσως δεν εδρεύει στο φλοιό. Οι ασθενείς που έχουν απολέσει το πρωτογενές οπτικό πεδίο (V1) από τη μία πλευρά του φλοιού παρόλο που φαίνεται να είναι τυφλοί από το αντίθετο μάτι παρουσιάζουν την τυφλή όραση. 

Συντάκτης Δρ. Σωκράτης Σκλάβος, MSc-PhD Νευροεπιστημών Ιατρικής Σχολής Παν. Κρήτης, ssklavos.synelixis@gmail.com 

'Οταν τους έδειχναν μεγάλα αντικείμενα μπορούσαν να εντοπίσουν τη θέση τους και ακόμα να τα αναγνωρίσουν. Ωστόσο συνέχισαν να υποστηρίζουν ότι δεν μπορούσαν να δουν τίποτα και ισχυρίζονταν ότι οι απαντήσεις οφείλονταν στην τύχη. Παρόμοια πειράματα στους πιθήκους έδειξαν ότι η περιοχή που εμπλέκεται σε αυτή την διαδικασία μπορεί να είναι ο μεσεγκέφαλος. Η περιοχή αυτή δέχεται και είσοδο από τον αμφιβληστροειδή και οι δραστηριότητές του φαίνεται ότι επιτρέπουν τον καθορισμό της θέσης και των κυρίων χαρακτηριστικών του αντικειμένου ακόμα και όταν έχει υποστεί βλάβη ο φλοιός, αυτές όμως οι δραστηριότητες δεν είναι συνειδητές.

Πού οφείλεται αυτό? Μάλλον ο εγκέφαλος αναγνωρίζει με μεγάλη ταχύτητα τα αντικείμενα ακόμα και όταν αυτά εμφανίζονται για ελάχιστο χρονικό διάστημα π.χ. η αντίληψη των απλών οπτικών χαρακτηριστικών των σχημάτων όπως είναι ο προσανατολισμός ενός ορθογώνιου. Πρόκειται πιθανότατα για έμφυτη διεργασία σε ενήλικα και μπορεί να πραγματοποιηθεί από τους ανιχνευτές μορφών χωρίς να απαιτείται η εξερεύνηση του οπτικού πεδίου. Οι σχηματισμοί που προέρχονται από πολυπλοκότερα ερεθίσματα είναι δυνατό να αναγνωριστούν μόνο εφόσον έχουμε ήδη κάποια οπτική εμπειρία που οδήγησε την εκμάθηση των προγραμμάτων.

Σε επίπεδο ανατομία συνδέσεων, η τυφλή όραση πιθανόν να οφείλεται σε προβολές του έξω γονατώδη πυρήνα μέσω της οπτικής ακτινοβολίας απευθείας στις περιοχές V2, V3, V4 και V5 παρακάμπτοντας την πρωτοταγή περιοχή V1. Το βέβαιο είναι ότι η συνειδητή οπτική εμπειρία απαιτεί να είναι ανέπαφη η οπτική περιοχή V1. Ωστόσο τελικά, κάποιες συμπεριφορές που ελέγχονται από την όραση δεν απαιτούν συνείδηση. 

Πηγή. J. Hochberg, 'Attention, organisation and consiousness', Attention: Contemporary Theory and Analysis, edt. D.I. Mostovsky, Appleton - Century-Crofts 1970, pp/99-124